„PELAGIA PONIECKA - nauczycielka o gołębim sercu, społecznik, animator kultury"

02

12 października 2018 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej odbył się wieczór poświęcony pamięci Pelagii Ponieckiej. Dawni współpracownicy, uczniowie i wychowankowie spotkali się w przededniu obchodów Dnia Nauczyciela, aby wspominać tę legendę hajnowskiej oświaty.

 

Wieczór rozpoczęła multimedialna prezentacja ukazująca sylwetkę Pelagii Rakowieckiej, którą przygotował i przedstawił Ryszard Pater. Zawierała szczegółowy życiorys, wzbogacony o fotografie i dokumenty ilustrujące pracę zawodową i działalność społeczną tej niezwykłej nauczycielki.

Pelagia urodziła się w 1903 r. w Skalmierzycach Nowych koło Kalisza jako jedna z jedenaściorga dzieci w rodzinie Mikułów. Już jako jedenastoletnia dziewczynka zarabiała korepetycjami na swoje wydatki, pomagając rodzicom w utrzymaniu licznej rodziny. Upór, pracowitość i niespotykane zdolności pozwoliły jej z wyróżnieniem ukończyć szkołę powszechną i gimnazjum w Kaliszu. Ukończyła studia matematyczne na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Podczas studiów pracowała jako guwernantka, zarabiając na opłatę studiów i pomoc rodzinie. Po obronie pracy magisterskiej, w 1929 r. powróciła do Kalisza i podjęła pracę w gimnazjum związkowym prowadzonym przez Związek Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych.

W 1934 r. Pelagia została żoną Kazimierza Ponieckiego, absolwenta szkoły handlowej, wielkiego miłośnika służb mundurowych. Dzięki pomocy stryja, Władysława Ponieckiego, pracownika Dyrekcji Lasów Państwowych, Kazimierz dostał posadę w hajnowskim tartaku oraz służbowe mieszkanie przy ulicy Skłodowskiej. Pozycja stryja, znajomości wśród leśników i drzewiarzy umożliwiły młodym dobry start. Pelagia Poniecka otrzymała posadę nauczycielki matematyki, fizyki i chemii w odległym o 154 km Słonimie (Białoruś). Do domu przyjeżdżała tylko na weekendy. Wkrótce pojawiły się dzieci: Andrzej (1935) i Edward (1937).

25 września 1939 r. po wkroczeniu Armii Czerwonej hajnowscy nauczyciele przystąpili do organizacji szkół. Pelagia Poniecka była organizatorem gimnazjum w Przemysłówce (Zespół Szkół Zawodowych). 2 października 1939 r. rozpoczęła działalność szkoła, która była zalążkiem późniejszej szkoły średniej. Na początku 1940 r. gimnazjum przemianowano na Pełną Szkołę Średnią z polskim językiem wykładowym.

25 czerwca 1941 r. , w czasie okupacji niemieckiej, szkoły zamknięto. Dzięki usilnym staraniom nauczycieli i rodziców wydano zgodę na zorganizowanie powszechnej szkoły białoruskiej (działała nieprzerwanie do końca wojny), a później siedmioletniej szkoły polskiej (działała od 1 lutego 1942 r. do 30 czerwca 1943 r.) oraz wieczorowych kursów gimnazjalnych.

Po likwidacji polskiej szkoły w 1943 r. Pelagia Poniecka nie zaprzestała nauczania, prowadziła je w domu. Na poziomie gimnazjum uczyli się: Pola i Tadeusz Borosiowie, Roman Skorupko, Maria i Irena Kruczkowskie, Zbigniew i Przemyk Bajborowie, Ala Wnętrzycka, Maria i Wacław Stachnowiczowie, Waldemar Szumski, Maria Jakoniuk, Stanisława i Franciszek Bołtrykowie, Czesław Drapało, Antoni Dąbrowa, Danuta Laskowska, Andrzej i Seweryn Nurzyńscy – ogółem 20 osób. Pelagia Poniecka uczyła dzieci grupami, pracowała z małymi przerwami, od 6-tej rano do późnych godzin wieczornych. Uczyła języka polskiego, matematyki, łaciny, historii, fizyki i chemii.

15 czerwca 1944 r. małżeństwo Ponieckich wywieziono do obozu w Ravensbruck, a później do Buchenwaldu. Swoje tragiczne przeżycia opisała we „Wspomnieniach z obozu". Poruszający był fragment wspomnień przeczytany przez bibliotekarkę Barbarę Frankowską, którego kopia jest dostępna w zbiorach Kolekcji Regionalnej Biblioteki.

Po wojnie, już bez męża, powróciła do Hajnówki. Podjęła pracę zawodową jako nauczyciel matematyki i łaciny, zajęła się organizacją szkolnictwa oraz działalnością społeczną, jednocześnie bez reszty poświęcając się wychowaniu czwórki dzieci (adoptowała osieroconego siostrzeńca).

Pelagia Poniecka była główną organizatorką spółdzielczości spożywczej, prekursorem szkolnych spółdzielni uczniowskich w województwie białostockim, opiekunką spółdzielni szkolnej „Pszczółka". Przez trzy kadencje była przewodniczącą Rady Nadzorczej PSS „Społem", a przez dwie członkiem Rady Naczelnej PSS „Społem".

Odtworzyliśmy spisane wspomnienia: Reginy Chraniuk, Janiny Bohdanowicz-Grochowskiej, Haliny Budlewskiej - Borowiec, Kazimierza Niechody, Czesława Dondziło. Wysłuchaliśmy wspomnień uczennic pani Ponieckiej m. in.: Elżbiety Chmielewskiej (Chraniuk), Tamary Plewy (Sacharczuk), Alicji Maryniak, Felicji Kubackiej i Antoniny Skoruk.

Nie przypadkiem Stypendium Burmistrza miasta Hajnówka nosi imię Pelagii Ponieckiej.

Alla Gryc

Fot. Barbara Frankowska


 

Sport

1park

Ośrodek Sportu i Rekreacji


Park Wodny


Skatepark


Street Workout


Korty tenisowe


Basen odkryty


Orliki


Hajnówka Biega


Rowerzysta na drodze


Lodowisko


Hajnowskie Morsy


KLUBY SPORTOWE:

Boks UKS Unia

Klub Karate Tradycyjnego

Parkiet Hajnówka lekkoatletyka

Piłka Siatkowa

KS Puszcza

HKS ŻUBR

  • judo
  • kulturystyka

 

KONTAKT

border video

   ul. Aleksego Zina 1, 17-200 Hajnówka

   tel. 85 682 21 80,  fax 85 674 37 46

   Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.  e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

                  KONTAKT DO REFERATÓW

  ADMINISTRATOR Emilia Rynkowska

        PUBLIKACJE na www.hajnowka.pl

        Klauzula RODO

 

 NA SKRÓTY

border video

  Godziny otwarcia:  poniedziałek - piątek 7.30-15.30

  Godziny przyjęć Burmistrza: poniedziałek 13.00-17.00

  Kasa UM czynna:  8:00-15.00, przerwa 10.30-11.30

  Rachunek bankowy do bezgotówkowej zapłaty opłaty skarbowej: 46 1020 1332 0000 1602 0276 4058

   Nr IBAN: PL 46 1020 1332 0000 1602 0276 4058

   NIP 543-00-10-446                  SWIFT: BPKOPLPW

   NIP Gminy Miejskiej Hajnówka NIP 603-00-06-341

border video

   herb UMHerb Miasta Hajnówka do pobrania

 

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku, zmień ustawienia swojej przeglądarki.